Top

Waar zijn ballonnen van gemaakt?

Waar is een ballon van gemaakt?


Veel mensen denk nog altijd dat ballonnen gemaakt worden van plastic of een ander soort kunststof, maar dat is een foutieve gedachte en zeker niet het geval.

 

In werkelijkheid worden ballonnen niet gemaakt van schadelijk plastic of kunststof maar juist van een 100% natuurlijk product. Dat verbaast veel mensen. Op de vraag wat dat natuurlijk product dan mag zijn blijven velen het antwoord schuldig. Maar een ballon is gemaakt van latex. Voor degenen niet hier niet bekend mee zijn leggen we eerst uit wat latex is en waar het van wordt gemaakt.

 

De Hevea Brasiliensis, oftewel de rubberboom

 

Latex wordt gemaakt van het sap van rubberbomen die in de tropische regio’s op de wereld groeien. De van oorsprong Braziliaanse rubberboom kwam voor het eerst voor in het Amazonebekken en is tegenwoordig verspreid over de hele tropen, waar de plantages tussen de breedtegraden 15°NB en 10°ZB verspreid liggen. De rubberboom, die de Hevea Brasiliensis wordt genoemd, kan tot wel 30 meter hoog worden en komt tegenwoordig voor op plantages in Zuidoost Azië ( waaronder in Indonesië, Maleisië, Thailand en Vietnam), in het Afrikaanse Kameroen en dus het Zuid-Amerikaanse Brazilië.

 

Aftappen

 

Latex is van oorsprong een melkwitte emulsie. Het wordt afgetapt door eerst met een mes verschillende inkepingen te maken in de bast van de rubberboom. Dat moet met een nauwkeurige diepte en onder een bepaalde hoek gedaan worden. Onder de inkeping wordt een soort gootje gehangen dat leidt naar een opvangemmer of -bak. De sapdruppels worden daarin opgevangen en later door ‘tappers’ geleegd. Na het tappen duurt het overigens weer een aantal jaar voordat de schors weer volledig hersteld is en er opnieuw sap afgetapt kan worden.

 

Van latex naar ballon

 

Maar ballonnen ontstaan natuurlijk niet vanzelf uit latex. Voordat die felgekleurde rakkers in de winkels liggen, je ze uitpakt, opblaast en oplaat, gaat er een heel productieproces aan vooraf. Alle opgevangen emmers, vol met latex uit de rubberboom, worden verzameld en in bulk getransporteerd naar de fabriek.

Weetje: veruit de meeste latex komt uit Maleisië, en omdat Maleisië zelf niet veel fabrieken heeft, wordt de latex vrijwel altijd meteen verscheept naar andere landen om er ballonnen van te maken.

 

Daar worden van het sap allerlei soorten rubber gemaakt en dus ook de dunne omhulsels die de ballon vormen. Want eenmaal in de fabriek aangekomen wordt latex in mallen gegoten. De mallen zorgen voor de uiteindelijke vormgeving van de ballonnen en geven latex de mogelijkheid om ‘tot rust te komen’ tegen de wanden van de mal. Hoe dat precies werkt wordt hieronder uitgelegd.

Het drogen en vormen de ballon met behulp van de mal

Latex blijft plakken aan de randen van de mallen, waardoor het kan drogen en het langzaam de vorm krijgt van een ballon. Omdat latex eerst vloeibaar is (het sap uit de rubberboom) en als het ware ‘druipt’ is de manier waarop de mallen hangen, bepalend voor de uiteindelijke vorm van de ballon. Hangt de mal recht naar beneden dan wordt de ballonstructuur bovenop de ballon dikker en steviger, wat op zijn beurt weer de vorm bepaalt van de ballon wanneer deze opgeblazen wordt. Hangt de mal niet recht naar beneden, oftewel verticaal, maar juist horizontaal, dan krijg je een veel ‘rechtere’ ballon. Dat heeft ook weer te maken met de manier waarop de ballon opdroogt.

 

Pas op het einde van het droogproces wordt het tuitje aan de ballon vastgemaakt, noodzakelijk natuurlijk en wel zo handig. Anders kun je de ballon natuurlijk niet opblazen!

De volgende fases

 

Nadat het tuitje aan de ballon is bevestigd en de latex gevormd is tot een vaste ballonvorm, is deze nog steeds te vochtig. En dus komt er zwaarder materieel aan te pas om de ballon machinaal te drogen in een ander deel van de fabriek. Om de ballonnen volledig droog te krijgen worden ze in grote centrifuges geplaatst, waar ze in zullen blijven totdat ze volledig droog zijn. Pas dan kan de laatste fase beginnen: de ballon is klaar voor eventuele bedrukking van afbeeldingen, andere versieringen of een kleurspoeling. Al moet met dat laatste, het verven, wel rekening worden gehouden om niet te donkere kleuren te gebruiken. Die trekken (extra) warmte aan waardoor de kans dat een opgeblazen ballon sneller knapt. Dit is dan vooral op de zonnige dagen waar de donkere kleuren dan de warmte van de zonnestralen te veel opvangen en vasthouden.

 

Nog een weetje: De ballon is uitgevonden in 1824 door niemand anders dan Michael Faraday, een Engelse wetenschapper die bekend staat om verscheidene wetenschappelijke principes, waaronder de kooi van Faraday (een kooi waarbinnen elektrische velden niet kunnen binnendringen, maar dat terzijde). Voordat de ballon zijn populaire status kreeg als symbool voor feest en vreugde, werd deze voornamelijk gebruikt voor wetenschappelijke doeleinden. De opkomst van de ballon als feestartikel is te danken aan de Amerikanen uit de 20e eeuw.

 

Milieuvriendelijk en duurzaam in alle vormen en maten

Vooral in de laatste jaren zijn steeds meer milieuvriendelijke ballonnen op de markt gekomen. Nu is latex als natuurproduct sowieso al 100% afbreekbaar, maar ook de lintjes die vaak aan ballonnen hangen, zijn van steeds duurzamer materiaal gemaakt. Zodoende wordt schade voorkomen aan flora en fauna en kan iedereen tegenwoordig onbekommerd genieten van de vele wonderbaarlijk gevormde en felgekleurde ballonnen.

 

Want ballonnen komen in allerlei vormen en maten voor, met ondenkbaar veel bedrukkingen en motieven. Je kunt het zo gek niet bedenken of het bestaat. Van simpele afbeeldingen tot unieke versieringen. Sterretjes motieven, parelmoer kleuren, verzin het maar. Ook qua vormen en motieven weten ballonkunstenaars de meest geweldige ontwerpen te verzinnen door ballonnen te combineren in verscheidene patronen. Denk hierbij aan een van ballonnen gemaakte giraffe of hond, auto of vliegtuig, bloem- of boomvorm. Er is van alles te verzinnen.

Van het sap uit de rubberboom en na een heel productie-, droog-, en verfproces te hebben doorlopen, is latex dan eindelijk veranderd in een volwaardige ballon, die op de schappen van de winkels kan worden uitgestald.

 

Maar belangrijker nog: eindelijk kan worden opgeblazen. Veel blaasplezier!